Bir yıldız, sıra dışı büyüklüğü ile astronomları nasıl oluşmuş olabileceği konusunda hayrete düşürdü. Avustralya Ulusal Bilim ve Araştırma Organizasyonu’nun (CSIRO) Avustralya Ulusal Teleskop Tesisi’nde çalışan David Champion ve meslektaşları, yıldız ile ilgili bulgularını bugün çevrimiçi Science Express isimli dergide yayımladılar.

Porto Riko’daki Arecibo radyo teleskopuyla bulunan yıldız, bir pulsar (yoğun ve hızla dönen bir yıldız) ve J1903+0327 olarak isimlendiriliyor. 20,000 ışık yılı uzaklıkta olan ve kendi etrafında saniyede 465 devir ile dönen pulsar, galaksimizde bilinen en hızlı beşinci pulsardır.

Astronomlar, başlangıçta oldukça sakin olup saniyede sadece birkaç kez dönen fakat “yeniden doğuşlarından” sonra şimdiki hiperaktif durumlarına gelen ve sık karşılaşılan bu yıldızların hayatı başlattığına inanıyorlar. Astronomlara göre bu “yeniden doğuş” ya da “geri dönüşüm” pulsarın yakınında bir eşinin olmasıyla mümkün olabilir. Pulsarın yaşam döngüsündeki kesin nokta; eşinin maddesini ona aktarması ve bu dışarıdan eklenen maddenin pulsarın hızını arttırmasıdır.

Süreç, pulsarın yörüngesini eşinin etrafında neredeyse tamamen dairesel bir hale getiriyor. Ya da astronomların deyişiyle yörünge, “düşük dış merkezli” oluyor.

Dr. Champion, “Bu düşük dış merkezlilik, geri dönüşüm teorisi için sahip olduğumuz kanıtın en iyi parçalarından biridir.” diyor. “Fakat J1903+0327; dairesel bir yörüngeden çok, eliptik ve oldukça dış merkezli bir yörüngeye sahip olması ile bundan oldukça farklıdır. Bu durumda soru şu: “Bu nasıl oluşmuş olabilir?”

Astronomlar, pulsarın bir zamanlar üçlü bir yıldız sisteminin parçası olduğunu ve ona daha yakın olan eş yıldızının yanında döndüğünü düşünüyorlar. Daha sonra her ikisi de sistemin dışına çıkar ya da eş yıldız tüm kütlesini pulsara aktardıktan sonra bir yıldız kalıntısı olarak bu üçlünün daha uzak bir üyesi olan üçüncü yıldızın etrafında uzanan yörüngede kalır.

Pulsarın garip bileşimi için mümkün olan bir diğer açıklama da, pulsarın küresel yıldız kümesi olarak adlandırılan yıldızlarca yoğun bir bölgede doğduğu ve asıl eşinin yanında dönmekte olduğudur.

Pulsar; oldukça fazla dış merkezli bir yörüngeye sahip olmasına rağmen, bu ölçüde bir dış merkezli yörüngeye sahip olan bir pulsardan beklenenden biraz daha ağır (Güneş’in yaklaşık 1.74 katı). “Bu büyüklükteki bir pulsar, pulsarlarda çok sıkışmış maddenin durumuyla ilgili teorilerin bazılarını yanlışlayabilir” diyor Dr. Champion.

“Bunun gibi pulsarlarla bu araştırmaları neden yaparsınız?” diye soruyor ve cevaplıyor Dr. Champion; “Sadece yüzlerce obje bulmak istemezsiniz, iki ya da üç tane garip olandan bulmak istersiniz ve biz bir tane bulduk.”

Çeviri : Uğur Uzun, Murat Akbulut
Kaynak : http://physorg.com/news130153186.html