NASA’nın Kasım Ayı Programı ve Endeavour MekiÄŸi
Görev: STS-126 (Space Transportation System)
Yörünge Aracı: Endeavour
Taşınan Yük: Leonardo isimli, Çok Amaçlı Lojistik Modülü (Multi-Purpose Logistics Module - MPLM)
Fırlatma Tarihi: 15 Kasım 2008 (Florida Yerel Zaman Dilimine göre 14 Kasım)
Fırlatma Saati: 02:55 TSİ (Florida Yerel Zaman Dilimine göre 19:55 – Gün Batımından Sonra)
Fırlatma Rampası: 39A
Kenetlenme: 17 Kasım 2008  Saat: 00:10 TSİ
1. Uzay Yürüyüşü: 5. Uçuş günü (Astronotlar Piper ve Bowen)
2. Uzay Yürüyüşü: 7. Uçuş günü (Astronotlar Piper ve Kimbrough)
3. Uzay Yürüyüşü: 9. Uçuş günü (Astronotlar Piper ve Bowen)
4. Uzay Yürüyüşü: 11. Uçuş günü (Astronotlar Bowen ve Kimbrough)
Ayrılma: 27 Kasım 2008  Saat: 17:49 TSİ
İniş Tarihi: 29 Kasım 2008
İniş Saati: 21:18 TSİ
Görev Süresi:16 Gün
İniş Sahası: Kennedy Uzay Merkezi
Eğim/Yükseklik: 51.6 derece (ekvatora göre) / 350 km (ortalama)

Uzaya 22. kez çıkacak olan Endeavour, Uluslararası Uzay İstasyonunu (ISS) ziyaret eden 27. uzay mekiği olacak. Ayrıca bu görev; uzaya ilk kez 12 Nisan 1981 tarihinde gönderilen Columbia Uzay Mekiği STS-1 görevinden sonraki 124. mekik görevi… NASA’nın Challanger kazasından sonraki 99ncu, Columbia kazasından sonraki 11nci mekik uçuşu… Amerika Birleşik Devletleri’nin 155. insanlı Uzay uçuşu olacak bu görevin toplam mürettebat sayısı yedi ve u mürettebatın tümü Amerikalılardan oluşuyor. Bunlar; Kumandan Christopher Ferguson (2*), Pilot Eric A. Boe (1*), Uçuş Mühendisi Sandra Magnus (2*) ve görevli Astronotlar Heidemarie Stefanyshyn-Piper (2*), Donald Pettit (2*), Stephen G. Bowen (1*), Robert S. Kimbrough (1*). İkinci kez uzaya çıkan Astronot Sandra Magnus, 18. Dönem 2. Kısım Mürettebatı olarak İstasyon’da kalırken şu an yine 18. Dönem 1. Kısım Mürettebatı olarak İstasyon’da bulunan Gregory Chamitoff (1*), Endeavour ile birlikte Dünya’ya dönecek.
*Uzaya çıkış sayısı
Soldan SaÄŸa: Magnus, Bowen, Pettit, Ferguson, Boe, Kimbrough ve Stefanyshyn-Piper
Çok Amaçlı Lojistik Modülü (Multi-Purpose Logistics Module - MPLM)
Bir çok görevde İstasyon’a yeni modül götüren mekiklerin aksine bu görevde taşınan yeni bir modül veya istasyona eklenecek herhangi bir parça bulunmuyor. Yalnızca erzak ve ihtiyaç maddeleri taşımasında kullanılan; Çok Amaçlı Lojistik Modülü (Multi-Purpose Logistics Module - MPLM) ile İstasyon’a kenetlenecek olan Endeavour, bu yükünü boşalttıktan sonra kullanım dışı kalan yükü MPLM’ye yükleyerek Dünya’ya getirecek. İtalyan Uzay Ajansı (ASI) tarafından üretilen ve birbirinin aynı olan üç adet Çok Amaçlı Lojistik Modül bulunuyor. Bunlardan her birine tarihte yaşamış ünlü İtalyan sanatçılar Leonardo, Raffaello, ve Donatello isimleri verilmiş. Mekiğin ambarında taşınan Çok Amaçlı Lojistik Modülü (MPLM) yaklaşık 4.6 metre çapında bir silindiri andırıyor. Uzunluğu 6.4 metre olan MPLM’nin boş ağırlığı 4.082 kg. Yüklendiğinde 13.154 kilograma ulaşan MPLM, ISS’e yaklaşık 10 ton kargo taşıyabiliyor.

İstasyon’a kenetlenmiş bir Çok Amaçlı Lojistik Modülü görülüyor.
Tamamlanan MPLM Görevleri
|
Fırlatma Tarihi |
Görev |
Mekik |
MPLM |
|
Leonardo |
|||
|
Raffaello |
|||
|
Leonardo |
|||
|
Raffaello |
|||
|
Leonardo |
|||
|
Raffaello |
|||
|
Leonardo |

MPLM’ler Uzay Mekiğinin ambarında taşınıyorlar.
Planlanmış Görevler
|
Fırlatma Tarihi |
Görev |
Mekik |
MPLM |
|
Leonardo |
|||
|
Leonardo |
|||
|
Raffaello |

STS-102 görevinde, Leonardo Modülünün içinde Kozmonot Yuri Gidzenko görülüyor.
Leonardo Modülü, içindeki kargo malzemesiyle birlikte uzaya çıkarıldıktan sonra robot kol yardımıyla İstasyon’a bağlanacak. Görev süresince Mekik gibi  ISS’e kenetlenmiş bir şekilde kalacak olan Leonarda, dönüşten önce bağlı bulunduğu yerden sökülerek tekrar mekiğin ambarına alınacak. Kenetli kaldığı süreçte Astronotlar tarafından İstasyon’dan Leonardo modülüne geçilebilecek ve buradaki kargo malzemesi İstasyon’a taşınacak. Aynı şekilde çöp olarak tabir edilen ve artık kullanım dışı kalan bir takım malzemeler de Dünya’ya geri getirmek maksadıyla Astronotlar tarafından Leonardo’ya yüklenecek.
Tamir Görevi
STS-126 görevi ile kargo malzemesinin yanında bir de tamir görevi yerine getirilecek. Gökbilim Dergisi’nin Aralık sayısındaki “Discovery Görevini BaÅŸarıyla Tamamlayarak Geri Döndü ” baÅŸlıklı yazıyı hatırlayacak olursanız STS-120 görevinin tamamlandığını ve Discovery Uzay MekiÄŸinin Dünya’ya döndüğünü yazmıştık. Bu görev esnasında; P6 Truss Segment isimli güneÅŸ paneli, robot kollar yardımıyla İstasyon’un tepesinden sökülerek, yanına takılmış, ancak kanatların tekrar açılması sırasında, güneÅŸ paneli hasar görmüş ve biri yaklaşık 30 cm, diÄŸeri ise 1 metre uzunluÄŸunda iki yırtık meydana gelmiÅŸti. NASA, planda olmayan bu hasar karşısında ek bir uzay yürüyüşü gerçekleÅŸtirmiÅŸ ve yırtığın daha fazla büyümemesi için adeta güneÅŸ panelini dikmiÅŸti.
Uzay İstasyonu’nun güneş panelleri sabit olmayıp, güneş ışınlarını dik almak ve böylece güneşten daha fazla enerji elde edebilmek için pozisyonunu sürekli değiştirmektedir. Bu 360 derecelik dönüşü sağlayan ise güneş panelleri ile İstasyon arasındaki Solar Alpha Rotary Joints (SARJ) denilen bir ünite. İşte İstasyonun sancak tarafındaki güneş paneli ile SARJ ünitesi STS-120 görevinden bu yana olması gerektiği şekilde kullanılamıyor. STS-126 görevi ile amaçlanan ise, SARJ ünitesinin bakım ve onarımını yaparak gerektiği şekilde kullanılmasını sağlamak.
Yiğit Kaçar
Sayfayı yazdır!











